Ondanks alle waarschuwingen en negatieve adviezen ging een kamermeerderheid akkoord met een nieuwe Afghanistan missie van 545 man voor het opleiden van politieagenten in Kunduz. Door een aantal door premier Rutte toegezegde voorwaarden zien zij (GroenLinks, D66 en de Christenunie) hun eisen naar eigen zeggen vervuld.

Kern van die toezeggingen is dat de Afghaanse regering schriftelijk de garantie geeft dat de door Nederland opgeleide agenten geen militaire taken zullen vervullen.

Officixc3xable reacties vanuit Kunduz op deze eis waren niet bemoedigend. Ze willen graag dat de Nederlanders komen, maar ze merken wel op dat hun politieagenten geregeld betrokken raken bij gevechten, omdat het land nu eens feitelijk in de staat van guerillaoorlog verkeert.

Zoals we weten, zijn politieagenten in Afghanistan gedurende de laatste jaren steeds weer doelwit van aanslagen en aanvallen van de Taliban (of andere ronddwalende paramilitairen die we, soms onterecht, allemaal "Taliban" noemen) geweest. De verwachting dat dit op korte termijn zal veranderen, slechts omdat een aantal politici in Nederland dit eisen, is volkomen irrexc3xabel. Het kan op geen enkele manier worden uitgesloten dat politieagenten, getraind of ongetraind, betrokken raken bij aanslagen of aanvallen met paramilitairen en daardoor in een gevechtssituatie terechtkomen – elke toezegging hierover door de premier of vanuit Kunduz, mocht die gegeven worden, heeft dus geen enkele zin of waarde en zal door de werkelijkheid gewoon opzij worden geschoven.

Hoewel de meeste Afghaanse politieagenten waarschijnlijk persoonlijk van bijna elke opleiding baat zullen hebben, verandert door deze "missie" niets aan de "veiligheidssituatie" in Afghanistan, of beter aan  de feitelijke staat van guerillaoorlog. De politieagenten zijn namelijk te licht uitgerust en gewapend om de strijd met paramilitaire groepen aan te kunnen. Als het de NAVO troepen niet gelukt is de Taliban definitief te verslaan, hoe kan dat de licht gewapende Afghaanse politieagenten lukken? Ze zullen massaal gedood worden, net zoals in het verleden.

Bovendien worden de politieagenten in NAVO-verband in basisvaardigheden getraind. Als dit voor de agenten die door Nederlanders worden getraind inhoudt dat zij voor een "civiele" werkelijkheid getraind worden, die in Afghanistan niet bestaat, zijn zij zelfs nog in het nadeel t.o.v. hun collega's die een opleiding door buitenlandse militairen volgen. Zullen ze ons dat in dank afnemen? Moeten we anderzijds meedoen aan een zinloze en hopeloze "missie" om veel te licht gewapende politieagenten te trainen voor gevechten tegen gedeeltelijk (door Iran, Rusland, China, Saoudi-Arabie,…) goed uitgeruste en zwaar gewapende paramilitairen?

En hoe gaan we na of de door onze landgenoten getrainde politieagenten na hun opleiding daadwerkelijk civiele taken verrichten? Ze zullen naar een of andere politiepost worden gestuurd, en ja, formeel worden ze geacht "politietaken" te verrichten (- dus, de voorwaarden van dhr. Rutte zijn formeel vervuld). Alleen gebeurt dat niet altijd – of welke politieagent durft de strijd aan tegen de bijna almachtige en corrupte krijgsheren die een of andere tegenstander vermoorden, hun rijkdom en het onderhoud van "hun" paramilitairen en lijfwachten in de opiumhandel verdienen en die naar goeddunken martelen en verkrachten? Hoe houdt deze missie rekening met de rexc3xable machtsverhoudingen en het gebrek van rechtszekerheid in dat land? Als we na een aantal jaren de door "ons" getrainde politieagenten, voor zover ze nog in leven zijn en voor zover we ze nog ergens in Afghanistan kunnen achterhalen, vragen of ze al dan niet civiele taken verrichten wie durft er dan de waarheid te zeggen? Gezien "onze" voorwaarden, zullen ze ongetwijfeld instructies hebben ontvangen hoe ze moeten antwoorden.

Is het inzicht dat deze guerillaoorlog niet alleen en misschien niet eens in de eerste plaats door militaire middelen te winnen is nog steeds niet doorgedrongen bij de heren en dames politici in Den Haag en elders?

Ik acht de fractieleiders van de drie partijen in kwestie best instaat om dit allemaal ook te (kunnen) weten. Waarom doen zij dan toch mee?

Mw. Sap beschouwt dit kennelijk als test voor haar leiderschap (NRC hb. van vandaag). Gezien het waarschijnlijk is dat ook bij deze missie niet alleen Afghaanse trainees maar ook Nederlanders zullen sneuvelen, acht ik deze ambitie, mocht zij inderdaad haar drijfveer hiervoor zijn, immoreel (ambitie is goed voor zover daarmee een positief doel wordt vervolgd). Misschien wil ze nog aantonen dat "wij", GroenLinks, klaar zijn voor regeringsdeelname, dat we betrouwbaar zijn, compromissen kunnen en willen aangaan en doen, wat er van ons verwacht wordt, en wat de tegenwoordige Nederlandse minderheidsregering als het landsbelang beschouwt. – Allemaal in orde, voor zover het nog strookt met de fundamentele waarden en doelen van GroenLinks.

Ach ja, het landsbelang… Hebben we door deze "missie" uiteindelijk de toezegging gehaald dat we in de toekomst steeds bij de G20 mogen aanschuiven? Of wordt zo'n toezegging toch later weer ontkend?  Zouden wij en onze Europese partners niet met betere, o.g.v. het onderwerp vooral economische argumenten kunnen komen, om aan de G20 deel te nemen? En is het wel zo erg als we eens niet deelnemen? Immers kunnen we proberen ons goed af te stemmen met andere Europese partners.

Of is het allemaal nog erger en wordt er vanuit de VS druk uitgeoefend op Nederland (en uiteraard ook druk om over dit feit te zwijgen)? Het is dan wel raar dat iedereen aan die cultuur van zwijgen meedoet. Als we ons steeds weer onder druk laten zetten, betekent dit immers een onaanvaardbare beperking van onze souvereiniteit.

Als we rond 500 miljoen Euro voor Afghanistan over hebben, want zoveel zal de politietraining (+militaire begeleiding alsmede begeleiding door vier F16 vliegtuigen) ons kosten, zouden we dit bedrag beter kunnen besteden aan hulp bij onderhandelingen van de partijen van de tegenwoordige guerillaoorlog, aan alfabetisering, algemene vorming, rechtsontwikkeling en de gezondheidszorg in Afghanistan, waarbij achtergestelde groepen zoals bepaalde ethnische minderheden (b.v. Hasara's) en vrouwen extra steun krijgen (later, als het rustiger geworden is en ook de Amerikanen vertrokken zijn, zou je kunnen denken aan ontwikkeling van de landbouw, om de opiumhandel tegen te gaan – dat vereist wel de politieke wil van een of andere leider/krijgsheer om daaraan mee te doen). Voor een deel zouden Afghanen in Nederland kunnen worden opgeleid, b.v. juristen, medisch personeel, landbouwdeskundigen.

Ook daarvan mogen we op korte termijn geen wonderen verwachten, maar het zou een degelijke langetermijninvestering zijn, in tegenstelling met de geplande nutteloze en hopeloze missie, die bovendien waarschijnlijk voor een aantal deelnemers een fatale afloop zal hebben.

Als de plannen voor een minderheidskabinet Rutte met gedoogsteun door de PVV doorgaan, zal het  nieuwe kabinet leunen op een partij, die zonder schroom en schaamte stelselsmatig en puur op grond van afkomst of culturele achtergrond discrimineert en die geen enkel respect en zelfs geen enkele belangstelling voor het individu toont. Een partij met de waanzinnige ideexc3xabn om mensen ethnisch te registreren en belasting al dan niet te heffen o.g.v. bepaalde kledij.

Waar is het respect van deze partij voor de Nederlandse grondwet en voor de internationale verdragen die Nederland is aangegaan en die daardoor deel uitmaken van onze wetgeving?

Erger nog dan de grote verkiezingswinst van de PVV zelf is het feit dat Rutte vanaf de avond van de verkiezingen met zo'n partij in zee wilde en zelfs geen moeite zou hebben gehad met de PVV als coalitiegenoot. Is hij puur om tactische redenen zodanig veranderd of hield hij al eerder goed verborgen extreemrechtse denkbeelden erop na? Slechts omdat een coalitie met de PVV moeilijk lag bij delen van zijn achterban en vooral bij de achterban van het CDA zijn de plannen voor een meerderheidscoalitie van VVD, PVV en CDA niet doorgegaan.

En wat te denken van het feit dat het CDA liever op de PVV leunt dan over een brede middenlinkse coalitie met de PvdA, GroenLinks, D66, de PvdD en de SP of de ChristenUnie xc3xbcberhaupt eerst te onderhandelen?

Zouden degenen die onze grondwet en onze rechtstaat willen handhaven niet samen moeten werken in het belang van het land, tegen extremisme en rechtspopulisme, tegen zondenbokpolitiek en vreemdelingenhaat? Waar is de meerderheid voor onze grondwet en voor de daarin omschreven fundamentele mensen- en burgerrechten, of bestaat die soms niet meer?

De grote winnaar van een minderheidskabinet van VVD en CDA, mocht dit er inderdaad komen, is niemand anders dan Wilders zelf. Aan de ene kant onmisbaar als steunpilaar van het kabinet, aan de andere kant nog steeds vrij om kritiek te uiten, vooral in de aanloop naar de volgende verkiezingen, zou hij de spil van het kabinet Rutte zijn, zonder er zelf aan deel te nemen en zonder echte politieke verantwoordelijkheid te dragen. Hij hoeft niets te doen om te blijven groeien, hij hoeft alleen maar iets te roepen, zoals hij altijd deed.

Voor de door de VVD beoogde forse en ongetwijfeld onrechtvaardige en onsociale bezuinigingen in de aanstaande vier jaar zal hij de regeringspartijen, hun in zijn ogen "linkse" hobbies en, zoals altijd, de allochtonen, de immigranten, de moslems en dgl. verantwoordelijk houden.

Als het minderheidskabinet van VVD en CDA er komt, acht ik het niet onwaarschijnlijk dat de aanhang van de PVV verder groeit en deze in de volgende verkiezingen sterkste partij wordt – ook omdat een verdere "verrechtsing" van de media nu al gepland is, ook door de VVD en het CDA, namelijk verdere reductie van het aantal publieke omroepen die ondanks hun steeds populistischer geluid als "links" worden ervaren.

Na het kabinet Rutte zien we het kabinet Wilders verschijnen, daarna zien we geen verdere kabinetten meer, slechts nog de "staats-tv Wilders", de eenheidsomroep met de mooie naam "eendrachtsomroep" of dgl.  – Berlusconi toont al aan dat zoiets in Europa kan -, en worden dagelijks gratis met behulp van de inkomsten uit reklame in opdracht van de grote industrie van hun eenheidskost voorzien.

Hoe vaak ben ik het de laatste weken tegengekomen: de VVD, D66 en GroenLinks zouden "progressief" zijn, de PVV, de SP, het CDA en de CU conservatief, de PvdA ook "conservatiever" dan de eerste groep van partijen. Even voor de duidelijkheid: "progressief" komt uit het Latijn en betekent voortschrijdend of vooruitstrevend, maar dat zegt nog niets erover waar je naartoe wilt. Streven deze partijen wel naar hetzelfde politieke doel, en indien niet, welke zin heeft het om ze allemaal in hetzelfde hokje te plaatsen?

GroenLinks wil op de hypotheekrenteaftrek bezuinigen, maar deze wel geleidelijk opgeven, de VVD wil die juist handhaven, maar zelfs op het basispakket van de zorg bezuinigen (2.7 miljard euro zelfs), GroenLinks laat het basispakket ongemoeid. Dit zijn slechts twee voorbeelden van de onverenigbare verschillen, er zijn veel meer. D66 zit er meestal ergens tussen in.

In de 19de tot lang in de 20ste eeuw werden de sociaaldemocratische partijen altijd als progressief beschouwd. Hun doel was niet alleen de emancipatie van de individuxc3xabn, vooral de arbeiders, maar juist ook collectieve rechten, kansgelijkheid, vooral kansen op verheffing door vrije en gelijke toegang tot onderwijs, terugdringen van armoede en achterstanden en toegang tot sociale voorzieningen voor ouderen, zieken, gehandicapten en werklozen. De vergaand voltooide sociaalstaat van de jaren zestig en zeventig in vrijwel alle landen in het noorden van West en Midden Europa is in zo'n 200 jaar van conflicten tussen progressieven en conservatieven, werknemers en werkgevers, publiek en overheid afgedwongen.

Het programma van de neoliberale partijen zoals de VVD past bepaald niet bij deze definitie van progressief.

Wat is er gebeurd dat inmiddels elke bezuiniging op juist die collectieve sociale voorzieningen en verworvenheden, die allesbehalve vanzelfsprekend zijn en om die we in ontwikkelingslanden zoals India nog steeds worden benijdt, als "progressief" wordt gevierd?

Waarom stemt een grote massa van kiezers zelfs tegen hun eigen belangen in daarvoor en dus op partijen als de VVD?

Onder meer is het de teleurstelling in de sociaaldemocratische partijen die in het verleden op grote schaal aan die bezuinigingen tot een zekere kaalslag van de sociaalstaat hebben meegedaan. Denk aan de PvdA onder Kok, of, nog erger, Labour onder Blair of de Duitse SPD onder Schrxc3xb6der. Na xc3xa9xc3xa9n en andere crisis en onder de dwang tot bezuinigingen i.v.m. de oplopende staatsschuld lieten ze zich adviseren door groepen van economen die dure MBA opleidingen aan elite-universiteiten hadden gevolgd en meer de belangen van het management van de grote concerns, tevens vaak de financiers van die universiteiten, behartigen dan die van het algemene publiek.

Economie is geen exacte wetenschap zoals de natuurkunde. Haar wetten zijn niet te vergelijken met de wetten in de natuurkunde, omdat mensen en hun gedrag, in dit geval hun economisch gedrag, te complex zijn om ze exact te beschrijven (dat lukt niet eens bij een drieatomig molecuul, laat staan bij een cel of grotere celverbanden).
De modellen die voor economische voorspellingen worden gebruikt gaan dus uit van een aantal aannames die door een meerderheid van de economen verstandig worden geacht. Ook de aannames zelf zijn onderhevig aan meningen en politieke voorkeuren, ze zijn niet waarde-neutraal en kunnen dat ook niet zijn. Niet alleen in het economische leven zelf, maar ook in de economie als wetenschap speelt psychologie een grote rol.

Rechtse partijen zoals de VVD worden door de geleidelijk onder de invloed van meer marktwerking naar rechts opgeschoven media bejuichd als de helden van de economie, ongeacht de oorzaken van de economische crisis die voor een groot deel uit het ontbreken van regelgeving en van de controle op  regels voor de banken bestonden.

Partijen als de VVD lijken volkomen ongeschikt om dit gebrek aan regelgeving op te lossen. Immers geloven ze niet in een actieve overheid ("overheidsbemoeienis" noemen ze dat).

Bovendien: maatschappelijke verandering is niet per se al goed, ongeacht het doel. Het dwangmatige hervormen van overheids- en andere publieke voorzieningen berust voor een deel op "over-management" – te veel managers boven te weinig personeel dat het echte werk doet. Waarom wil trouwens niemand op het management van ziekenhuizen bezuinigen, maar slechts op specialisten, terwijl die managers vaak boven de Balkenende-norm verdienen? Artsen, ook specialisten, doen wel "het echte werk", althans werk met betekenis voor hun patixc3xabnten. Wie ziek is of was, waardeert dat meestal ook.

Wat mij betreft, kunnen we best ook eens "conservatief" zijn en de schaarse resten van de ooit bijna voltooide sociaalstaat overeind houden, in de trant van:

Laten we het oude

als het goed is, houden.

Wat tien of twintig jaar geleden in publieke handen was, is dat vaak inmiddels niet meer. De daardoor verwachte grote reductie van de staatsschuld heeft niet plaats gevonden, de kwaliteit van de dienstverlening is eerder achteruitgegaan – neem b.v. de ziekenhuizen, de thuiszorg, de Nederlandse Spoorwegen.  De gegroeide private sector bezuinigt, meestal door omlaagbrengen van kosten van werk, d.w.z. door werknemers te ontslaan. Een massa van werklozen en van ontevreden klanten van voormalige overheidsdiensten houdt de bestuurlijke elite verantwoordelijk voor hun ontevredenheid.  Gauw wordt geroepen dat het ook met minder ambtenaren kan – terwijl niet uitgelegd wordt welke taken dan wel overbodig zijn en ambtenaren ook maar uitvoerende taken hebben.

Wie werkloos wordt, initiatief en `n beetje spaartegoed heeft, begint aan een eigen bedrijf. Niets mis mee, op zich, integendeel: als ze maar de duurzaamheid in de economie en de werkgelegenheid van dienst zouden zijn.

Maar: een aanzienlijk deel van deze kleine zelfstandigen wordt later ingehuurd door overheden en grotere bedrijven en houdt zich op directe of indirecte manier bezig met "meer efficixc3xabntie" in de  bedrijfsvoering van hun opdrachtgevers hetgeen helaas meestal betekent: met het ontslaan van werknemers – waardoor de massa van werklozen verder toeneemt, enz., enz., het is een zichzelf versterkende groei. Bovendien ziet de massa van deze kleine zelfstandigen hun heil inverdere liberalisering,  waardoor zij vaker door het management vangrotere bedrijven en overheden ingehuurd zullen worden, om deefficixc3xabntie en het functioneren van ongeliefde afdelingen te beoordelen- hetgeen de liberalisering verder aanjaagt.

De adviseurs, de coaches, de marketingspecialisten, de spindoctors, ze worden inmiddels overal ingehuurd, bij bedrijven, ministeries, politieke partijen en vakbonden, ze oefenen dus ook overal hun invloed uit, ook op het beleid van hun opdrachtgevers.  Sociaaldemocratische partijen en vakbonden zijn vaak onder hun invloed naar rechts opgeschoven en durven steeds minder voor hun eigen idealen op te komen. Rechts is chique, ook onder hun eigen adviseurs, die in eigen belang voor lage (bedrijfs-)belastingen en meer privatisering pleiten.

Alleen: die lage belastingen brengen de kwaliteit in de publieke sector niet omhoog en de staatsschuld niet omlaag. Het laatste is uberhaupt alleen op lange termijn te bereiken – en ook dat alleen maar, indien meer belasting wordt betaald en daadwerkelijk getracht wordt belastingontduiking tegen te gaan (b.v. belasting aan de bron, overal in de EU of minst in een aantal EU kernlanden).

De kosten van werkloosheid komen niet voor de rekening van degenen die door hun "efficixc3xabntie" meer winst maken, maar voor die van de overheid – en dus van alle inwoners.

Wie werkloos is, maar ook wie als kleine zelfstandige afhankelijk is van veel grotere opdrachtgevers en weinig opdrachten binnenhaalt, heeft vaak weinig inkomen en is kwetsbaar.

De grenzen tussen links en rechts zijn daardoor minder duidelijk, niet meer het inkomen alleen bepaalt de belangen van mensen, hun kennis, hun opleiding, hun flexibiliteit, hun persoonlijke ethiek spelen meer dan ooit een rol in hun politieke keuzes.

Wie kwetsbaar is, wie door de crisis getroffen is, valt ook gemakkelijker ten prooi aan politici en partijen die als antwoord op de ontevredenheid en de economische crisis zondenbokken verzinnen en deze als de schuldigen aanwijzen. Dat is de gemakkelijke weg, immers ontlasten ze zo zichzelf van hun medeplichtigheid en leggen ze de schuld bij anderen die zich minder goed kunnen verweren en die minder toegang hebben tot de media.

Op deze manier hebben extreemrechtse partijen baat bij (neo-)liberale politiek: zij vissen in hun kielzog, inzonderheid in tijden van crisis.

Wie daarom in deze tijden op de rechtse partijen en hun neoliberale koers stemt, helpt indirect ook weer Wilders en dgl., alleen nog niet in de aanstaande verkiezingen.

Veiligheid, fatsoenlijke medische zorg en bejaardenzorg, goedeopleidingen, degelijke openbare voorzieningen zoals openbaar vervoer,een gezonde en duurzaame leefomgeving waar voldoende ruimte is voorkinderen en voor dieren en hun rechten: het is allemaal niet voor denultarief verkrijgbaar. Kiezers en politici zouden zich dat eens goed moetenrealiseren. Verzinsels over zondenbokken dragen niets bij aan daadwerkelijke oplossingen van de crisis en aan een duurzame en rechtvaardige toekomst.

Daarom, kiezers, stem op 9 juni voor een linkse meerderheid en daarom, linkse politici, ga na 9 juni niet mee in de maalstroom van de neoliberale economie.

Misschien had het ook elders kunnen gebeuren, maar het gebeurde in Duitsland, in de jaren tachtig van de laatste eeuw. De BAFOEG beurs van de studenten die samen met mij waren begonnen werd na ongeveer twee jaar vervangen door een leenstelsel. Gelukkig waren ze daarmee niet, het zadelde ze op met een torenhoge studieschuld die ze decennia lang zouden moeten terugbetalen.
Meestal probeerden ze nog een prestatiebeurs te bemachtigen, maar de kans daarop was juist in
deze situatie in die de stichtingen met aanvragen overspoeld werden miniem.

Inderdaad, ook de studente die centraal staat in dit verslag redde zich nog net, zij het met onnodige stress en wat onverkwikkelijke herinneringen. Immers was ze niet stom en hield ze, vordat ze 25 werd, haar diploma met "zeer goed" in alle examensvakken in handen. Ze was er blij mee, hard gewerkt had ze ook, nu nog succesvol promotieonderzoek doen en hopelijk daarna door kunnen gaan in het onderzoek, ze had de smaak te pakken, ze wilde meer, `n promotieproject dat haar echt boeide. Doch het vinden daarvan bleek ondanks haar zeer goede cijfers moeilijker dan ze verwacht had.

Internet was nog niet algemeen beschikbaar en hoogleraren hadden nog veelal vooroordelen t.o.v. vrouwen, belangrijke projecten gaven ze liever aan haar mannelijke collega's. Jong en ambitieus als ze was, gaf ze uiteraard niet op. Ze reisde voor sollicitatiegesprekken naar een aantal universiteiten toe, maar na twee maanden had ze nog steeds geen projekt gevonden dat haar echt overtuigde.
Inmiddels ontving ze natuurlijk geen studiefinanciering meer, maar ze had `n beetje van haar schaarse inkomsten teruggehouden en gespaard, om minst een korte periode aan de keuze van haar verdere loopbaan te kunnen besteden.
Na twee maanden zag ze dat haar spaartegoed door al die reizen en haar overige sollicitatieactiviteiten bijna op was. Langzamerhand werd ze zenuwachig, ook haar ouders begonnen aan te dringen op een beslissing, ze hadden immers al haar vakantiereis na haar diploma betaald.

Gxc3xa9xc3xa9n van de promotieprojecten die haar waren aangeboden overtuigde haar helemaal, dat was
uiteraard ook de reden geweest voor haar aarzelen, maar gezien haar krimpende middelen moest ze nu toch eens een besluit nemen. Ze dacht ook een redelijk mooi project te hebben gevonden, bovendien nog in een grote stad waar ze altijd had willen wonen. Ze probeerde het allemaal positief te zien: Haar promotor had veel belangstelling voor haar getoond en haar zelfs thuis gebeld. Dat hij zich in haar sollicitatiegesprek haar cijfers niet had kunnen herinneren en daarvoor ook niet nog eens interesse had getoond lag waarschijnlijk gewoon aan zijn vele verplichtingen. Bovendien: zijn collega's hadden hem allemaal aanbevolen, hij was duidelijk de meest gerenommeerde van haar mogelijke promotors.
Slechts een van zijn promovendi was iets minder positief geweest ("men kan het met hem vinden",
of zoiets, had `ie gezegd), maar misschien was die man gewoon nooit echt enthousiast in zijn woordkeuze(?) Ze had slechts een half uurtje lang met hem gesproken, kende hem nauwelijks.
Op haar vraag of zijn promotor misschien soms moeilijk deed was die collega niet ingegaan, maar had precies zijn zin herhaald, dus meer zou `ie erover niet loslaten.

In de eerste maand genoot ze daadwerkelijk van haar nieuwe projekt, de nieuwe werkomgeving, haar eerste salaris als promovenda en haar nieuwe een-kamer appartement. Maar al gauw verrezen problemen. Haar metingen toonden aan dat het experiment nog lang niet werkte en dat het bijna volledig opnieuw en anders moest opgebouwd worden. Aan de eigenlijke metingen die ze had zullen verrichten, dus aan het doel van haar promotieproject, zou ze pas veel later kunnen beginnen. De plannen van haar promotor en de co-projectleider bleken allemaal gebaseerd op smoezen en lege beloftes. Het was ineens een heel ander projekt geworden, veel technischer dan ze had verwacht. Het zou daardoor ook langer duren, terwijl ze eigenlijk gehoopt had binnen ongeveer twee jaar klaar te zijn, als ze hard werkte. Ondanks haar anvankelijke teleurstelling na deze ontdekking bleef ze vastberaden met haar project doorgaan en zag ze nog steeds goede kansen om het succesvol af te ronden. Door haar technische ervaring zou ze zelfs later betere kansen op de arbeidsmarkt hebben en zelfstandiger kunnen werken.

Maar na minder dan een vier maanden deed zich een dreiging van geheel andere orde voor: haar promotor begon haar lastig te vallen. Het begon redelijk onschuldig, maar gauw werd die man brutaler. Bijna dagelijks gebeurden er incidenten. Ze raakte daardoor langzamerhand haar concentratievermogen kwijt, ze kon niet meer slapen, niet meer eten, steeds weer hield de vraag haar bezig hoe ze dit moest stoppen, hoe ze zich aan hem kon onttrekken zonder al haar kansen in haar beroep te vernielen, ze was letterlijk in een soort nachtmerrie beland. Desondanks werkte ze door, alleen kostte haar alles meer tijd dan in het begin. Na twee ernstigere incidenten van aanranding zag ze geen andere mogelijkheid dan hem een aangetekende brief te schrijven waarin ze erop stond dat hij zijn gedrag onmiddelijk zou veranderen.
Inderdaad raakte hij haar daarna niet meer aan en bood hij aan de telefoon zijn excuses aan. Maar
hij kwam ook later weer vaak erg dicht naast haar staan en maakte rare grappen en seksuxc3xabel getinte opmerkingen waardoor ze zich in zijn omgeving altijd onprettig en angstig bleef voelen.

Lang durfde ze er met niemand over te praten. Haar vrees bleek niet helemaal ongegrond, want, nadat ze, na die twee zwaardere incidenten, de co-projectleider had ingelicht om niet meer alleen in het lab te hoeven werken en daardoor herhaling te voorkomen, verklapte deze het later allemaal aan haar promotor (zijn superieur) Met behulp van deze getuige en een advocaat lukte het haar promotor om een voorlopige voorziening van het bevoegde gerechtshof tegen haar te bereiken en haar op deze manier het zwijgen op te leggen.

Meer dan twee jaar na het begin van haar promotieonderzoek zag ze daarna geen kans meer haar
promotieproject bij deze promotor nog met succes af te ronden, hoewel het inmiddels ver gevorderd was. Een later in dienst genomen tweede promovendus aan dit project rondde zijn proefschrift voor een deel met haar resultaten af. Aan hetzelfde instituut door te gaan was geen optie geweest, want iedereen danste hier naar de pijpen van haar promotor.

Er zat niets anders op dan opnieuw te beginnen. Op een ander vakgebied herhaalde zij binnen driexc3xabnhalf jaar haar promotieonderzoek. De voorlopige voorziening tegen haar bleef ondanks haar beroepsprocedure van kracht. 

In het laatste jaar van haar promotieonderzoek werd onze promovendaondanks haar lage salaris en haar niet afgesloten promotieproject doorhet "Bundesverwaltungsamt" gesommeerd, de eerste termijnen van haarstudielening terug te betalen. Met haar inkomen en haar situatie werdop geen enkele manier rekening gehouden.

Een uitzonderlijke situatie? Helaas niet echt, want ook zo'n 15% van de vrouwen in Nederland krijgen in hun leven te maken met seksueel geweld op het werk of op school (volgens http://www.seksueelgeweld.info/feiten_en_cijfers/omvang_seksueel_geweld). Bovendien kunnen ook een aantal andere al dan niet uitzonderlijke, persoonlijke en niet volledig bewijsbare omstandigheden
tot vertraging van iemands studie leiden.

De kansen voor studenten van minder bedeelde huize blijven door een leenstelsel zoals de VVD het voorstelt ver achter. Een leenstelsel bovendien dat onafhankelijk van het ouderlijk inkomen is – hebben studenten van welvarende huize die door hun ouders toch al gesteund worden in hun opleiding nou echt nog een lening nodig? Past het bij deze tijd van economische crisis om op korte termijn meer geld aan studiefinanciering te besteden dan om sociale redenen noodzakelijk is? In de eerste plaats zijn de ouders verantwoordelijk voor de opleiding van hun kinderen. Slechts als zij deze niet kunnen of, in uitzonderlijke gevallen, niet willen steunen, dient de overheid bij te springen. Ouders met voldoende inkomen die desondanks niet willen meebetalen aan de opleiding van hun kinderen dienen door de overheid ter verantwoording worden geroepen en desnoods door de rechter tot betaling worden verplicht.

Een leenstelsel is niet rechtvaardig, het benadeelt studenten uit gezinnen met lagere inkomens onevenredig, vooral in het geval dat hun studie buiten hun schuld een duidelijke vertraging oploopt of niet afgesloten kan worden. Juist in situaties in die iemand tijdens zijn opleiding kwetsbaar is kan een leenstelsel ertoe leiden dat hij of zij daadwerkelijk financixc3xabel in de knel komt te zitten en de draad niet
meer kan oppakken. Een leenstelsel verhoogt de risico's van een hogere opleiding en versterkt de
afhankelijkheid van de student van zijn (hoog-)leraren. Deze ontwikkeling druist in tegen emancipatie van het individu ongeacht afkomst en andere willekeurige kenmerken, tegen verheffing en tegen het ideaal van kansengelijkheid – allemaal belangrijke linkse idealen.

Solidariteit behoort ook bij deze. Wie zegt dat het onrechtvaardig is dat de loodgieter meebetaalt aan de opleiding van de advocaat, heeft het mis. Doordat het beurzenstelsel door belastinggeld gefinancierd en het belastingstelsel inkomensafhankelijk is, draagt iemand met een lager inkomen al minder bij aan de studiebeurzen dan iemand met een hoger inkomen – precies zoals het hoort.

Bovendien kan de loodgieter net zo goed eens een advocaat nodig hebben als de advocaat een loodgieter en moet de zoon of dochter van de loodgieter later advocaat kunnen worden, mits zij of hij daarvoor aanleg en belangstelling heeft. (Overigens moet uiteraard ook de zoon of dochter van de advocaat loodgieter kunnen worden, als daar hun aanleg en belangstelling ligt – het is een eerbaar beroep.)
In een maatschappij zijn we afhankelijk van elkaar, de arts of leraar heeft de bakker of groenteboer nodig, net als andersom. Iedereen vervuld taken, biedt diensten of producten aan of verzamelt kennis
van die mensen met andere beroepen en taken gebruik maken. Dit wederzijdse geven en nemen noemen we meestal economie. Maar laten we ons die wederzijdse afhankelijkheid die daarbij behoort eens weer goed realiseren, want dit besef draagt bij aan samenhorigheid en interne solidariteit van onze maatschappij – en daarvan kunnen we best nog wat meer ontwikkelen, in plaats van het kille neoliberale egoisme dat slechts meer sociale en economische problemen oplevert.

Waarom doen de linkse partijen op uitzonderingen na dan toch mee aan de afschaffing van de studiebeurs? Inbreuk op de studiebeurs is immers een inbreuk op hun eigen idealen, zoals boven aangetoond. Ik verwacht dat het de geloofwaardigheid van de linkse partijen en hun resultaat op 9 juni ten goede zal komen, als zij naar de protesten luisteren en de studiebeurs overeind houden.

@copyright Anette Koch, 2010

En waarom kan er eigenlijk niet worden gewacht totdat er een nieuw besluitvaardigkabinet zit? Zeker is dat er voor die missie weer honderden Nederlandsemilitairen (en trainers voor politiepersoneel) naar Afghanistan zullengaan en dat er zeer waarschijnlijk ook weer doden zullen vallen – nietalleen onder Nederlandse/EU militairen en politiepersoneel, maarmogelijk ook onder de lokale bevolking – en dat op zich werkt alaverechts, want mensen die hun familieleden door gevechten oftoevallige aanwezigheid bij een aanslag op westerlingen hebbenverloren, zullen de westerse troepen en trainers meestal niet meer alsbevrijders vieren.
Moet je niet constateren dat dat land feitelijk in burgeroorlog is, datde winnaars nog niet beslist zijn en dat soms onduidelijk is welkepartij in welk landsdeel de meerderheid van de lokale bevolking achterzich heeft? Zonder enige steun door de bevolking zouden de Taliban tochal lang verslagen zijn(?) Bovendien zijn veel lokale warlords evenwreed, met name tegen vrouwen, als de Taliban.

Afghanistan is een diep verdeeld land, qua ethnische groepen enlevenskansen, met een kleine moderne goed opgeleide bevolking in Kabul(ik kende er ooit een wiskundige die samen met mij in Duitslandstudeerde), en een uitermate arme en slecht opgeleide bevolking in debergdorpen, met een middeleeuwse manier van denken en geloven. ZalAfghanistan zonder Westerse bemoeienis ueberhaupt op den duur kunnenvoortbestaan als staat, of zal het uiteen vallen in meerdere staten?Een van de Pasjtoenen, een van de Hazara’s, etc.

Misschien kun je nog net de bevolking in Kabul beschermen, maar kunje de mensen in de bergdorpen met een aantal politieagenten en anderehulpverleners zomaar de 21e eeuw in "beamen"? En is dat wel wat zijzelf willen, voor zover ze uberhaupt ooit gevraagd worden?

Hoe lang moet je het land feitelijk militair bezetten, om jepolitietrainers en andere hulpverleners te beschermen? Is eenhulpverlening die door militairen beschermd moet worden wel welkom bijeen meerderheid van de lokale bevolking? Volgens mij heeft het geen zinom mensen tegen hun wil te helpen of te emanciperen.

Ik geef toe dat ik meer vragen dan antwoorden heb. Hoewel de nieuwemissie zeker ook goed bedoeld is, heb ik de indruk dat deze plannenmisschien `n beetje naxc3xafef zijn en niet echt rekening houden met dedaadwerkelijke verhoudingen in dat land. Wellicht kun je beterAfghaanse vluchtelingen (intellectuxc3xablen, vrouwen, LHBT, liberalepolitici etc.) opnemen dan daar een steeds langere oorlog voeren ofhulpverlening met militaire middelen doorzetten.

Scholieren die hun leslokalen inbarakken hebben, wachtlijsten van vele weken tot maanden in demedische zorg en gebrek aan toegankelijkheid van medischespecialisten, ouderen of gehandicapten die zonder thuiszorg komen tezitten of met een groot aantal verschillende thuiszorgmedewerkers temaken krijgen, reizigers die wegens bevroren wissels in de winterstranden, mensen die hun benen breken op ongeruimde en bevrorenstraten, ze zijn allemaal de dupe van hetzelfde verschijnsel: deterugtocht van de overheid uit allerlei taken die bij uitstek door deoverheid zouden moeten worden vervuld, omdat enig winstoogmerk bijhet vervullen van deze taken niet leidt tot verbetering van dekwaliteit, maar juist tot achteruitgang van deze.

Daarbij bedoel ik met terugtocht nietalleen de volledige terugtocht waarbij een openbare taak overgaat inparticulier beheer, maar ook het zodanige bezuinigen daarop dat dezetaak nauwelijks nog kan worden vervuld.

Deze situatie leidt niet alleen totontevreden patixc3xabnten, reizigers en scholieren, maar ook totontevreden artsen, NS personeel en leraren die geen mogelijkheidhebben om aan de gerechtvaardigde verwachtingen aan de kwaliteit vanhun dienstverlening te voldoen.

Bovendien leidt de privatisering vanopenbare taken tot onzekerheid bij het uitvoerend personeel, doordatzij vaak te maken krijgen met een nieuw commercixc3xabel managementdat gewend is puur vanuit winstoogmerk naar een organisatie en haardienstverlening te kijken, dat anderzijds dikwijls geen flauw ideevan de inhoudelijke aspecten en de dagelijkse problemen van dezedienstverlening heeft en dat i.v.m. efficixc3xabntie en winstoogmerkmeestal vanaf het begin op een aantal functies bezuinigt en desnoodswerknemers ontslaat.

Ik vrees dat veel ontevredenheid inNederland hiermee te maken heeft. xe2x80x9cLinksxe2x80x9d heeft daartegen tot nutoe weinig ingebracht, mede omdat de PvdA lang meegedaan heeft bijhet verwaarlozen en privatiseren van openbare taken, b.v. tijdens de paarse coalities(ook al iets terughoudender dan Labour in Engeland).

Het wordt tijd voor een andere dan dezeneoliberale koers. Als de PvdA haar koers wijzigt en deontevredenheid verdwijnt, zal haar electoraat gewoon bij haarterugkomen i.p.v. proteststemmen op extreem rechts uit te brengen. Demensen zullen opmerken dat extreem rechts in tegenstelling met b.v.GroenLinks geen oplossingen heeft en dat niet allochtonen,buitenlanders, etc. voor hun problemen verantwoordelijk zijn, maar deneoliberale politiek van de laatste decennia.

De eerlijkheid gebiedt wel hieraan toete voegen dat openbare voorzieningen nu eens geld kosten en wedaarvoor gezamenlijk belasting betalen. Een betere kwaliteit van dedienstverlening gaat bezwaarlijk samen met lastenverlichting. Derechtse partijen weten dit goed, maar pretenderen niettemin ookzonder middelen de kwaliteit te kunnen verbeteren.

GroenLinks zal de PvdA hard nodighebben voor het vormen van linkse coalities xe2x80x93 niet alleen na deaanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Het zou mooi zijn alsuiteindelijk eens weer een grote linkse coalitie in Nederland totstand zou komen en het tij gekeerd zou worden.